به گزارش گردشگرآنلاین، واژه «گردشگری» در نگاه نخست ممکن است تنها یادآور سفر، تفریح و بازدید از جاذبههای دیدنی باشد، اما این مفهوم در ادبیات علمی و بینالمللی، دامنهای بسیار گستردهتر دارد. امروزه گردشگری یکی از بزرگترین صنایع جهان به شمار میرود و نقش آن تنها به جابهجایی افراد از یک نقطه به نقطه دیگر محدود نیست، بلکه مجموعهای از فعالیتهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حتی زیستمحیطی را در بر میگیرد.
کارشناسان معتقدند گردشگری پلی میان ملتها، فرهنگها و تمدنهاست؛ صنعتی که علاوه بر ایجاد درآمد و اشتغال، به شناخت متقابل جوامع، حفظ میراث فرهنگی و توسعه مناطق مختلف کمک میکند. به همین دلیل، بسیاری از دولتها گردشگری را یکی از ارکان اصلی توسعه اقتصادی و اجتماعی خود میدانند و سرمایهگذاری گستردهای در این بخش انجام میدهند.
تعریف گردشگری از نگاه سازمان جهانی گردشگری
سازمان جهانی گردشگری سازمان ملل متحد (UN Tourism) گردشگری را مجموعه فعالیتهایی میداند که افراد در جریان سفر و اقامت موقت خود در مکانی خارج از محیط معمول زندگی انجام میدهند، مشروط بر اینکه هدف اصلی سفر، اشتغال و دریافت درآمد از مقصد نباشد.
بر اساس این تعریف، گردشگر فردی است که برای مدت زمانی محدود و معمولاً کمتر از یک سال، با اهدافی مانند تفریح، استراحت، زیارت، درمان، آموزش، تجارت، شرکت در همایشها یا دیدار با بستگان به مقصدی دیگر سفر میکند. بنابراین هر سفری را نمیتوان گردشگری نامید و سفرهایی که با هدف اشتغال دائمی یا مهاجرت انجام میشوند، خارج از این تعریف قرار میگیرند.
تعریف علمی گردشگری نشان میدهد که این مفهوم تنها به حضور گردشگران در یک مقصد محدود نیست، بلکه تمامی خدمات و فعالیتهایی مانند حملونقل، اقامت، پذیرایی، راهنمایی گردشگران، بازدید از جاذبهها، صنایع دستی، مراکز خرید، خدمات فرهنگی و تفریحی را نیز در بر میگیرد. به همین دلیل از گردشگری به عنوان یک «صنعت زنجیرهای» یاد میشود که دهها بخش اقتصادی به آن وابسته هستند.
پایگاه خبری گردشگرآنلاین پیش از این در مطلبی با عنوان «گردشگری چیست؟ آشنایی با مفهوم گردشگری و نقش آن در زندگی امروز» به بیان مفهوم گردشگری پرداخته است.
گردشگری؛ صنعتی فراتر از سفر
در دنیای امروز، گردشگری یکی از موتورهای محرک اقتصاد جهانی محسوب میشود. این صنعت فرصتهای شغلی فراوانی ایجاد میکند، موجب رونق کسبوکارهای محلی میشود و زمینه معرفی فرهنگ، هنر، تاریخ و سبک زندگی ملتها را فراهم میآورد. بسیاری از کشورها بخش قابل توجهی از تولید ناخالص داخلی و درآمد ارزی خود را از محل فعالیتهای گردشگری تأمین میکنند.
از سوی دیگر، گردشگری نقش مهمی در حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی دارد. زمانی که یک اثر تاریخی، روستای گردشگری یا منطقه طبیعی به مقصد سفر تبدیل میشود، اهمیت حفظ و نگهداری آن نیز افزایش مییابد. البته توسعه گردشگری باید بر پایه اصول پایداری باشد تا ضمن بهرهبرداری اقتصادی، آسیبی به محیطزیست، فرهنگ بومی و منابع طبیعی وارد نشود.
ایران نیز به واسطه پیشینه تاریخی چند هزار ساله، تنوع اقلیمی، آثار ثبتشده جهانی، شهرهای تاریخی، روستاهای هدف گردشگری، جاذبههای طبیعی، مذهبی و فرهنگی، از ظرفیتهای کمنظیری در این صنعت برخوردار است. شناخت صحیح مفهوم گردشگری و برنامهریزی بر اساس استانداردهای بینالمللی میتواند زمینه بهرهبرداری بهتر از این ظرفیتها را فراهم کند.
در نهایت، گردشگری را نمیتوان صرفاً یک سفر تفریحی دانست؛ بلکه این مفهوم، صنعتی گسترده و چندبعدی است که اقتصاد، فرهنگ، محیطزیست، روابط بینالملل و کیفیت زندگی جوامع را تحت تأثیر قرار میدهد. به همین دلیل، آشنایی با تعریف علمی و بینالمللی گردشگری، نخستین گام برای شناخت یکی از مهمترین صنایع قرن بیستویکم به شمار میرود.
بیشتر بدانید
در مقاله بعدی این مجموعه، با تاریخچه گردشگری در ایران و جهان آشنا خواهیم شد و بررسی میکنیم که چگونه سفر از دوران باستان تاکنون به یکی از بزرگترین صنایع جهان تبدیل شده است.
